Na parterze i pierwszym piętrze została usytuowana wystawa „Pradzieje ziemi gliwickiej” Na kolorowych przeźroczach umieszczonych w tej części wystawy zostały przedstawione pozostałości epoki łużyckiej. Rozwieszone na ścianach zdjęcia przedstawiają: zasięgi zlodowaceń w Polsce, krajobraz polodowcowy w okolicach Chechła, wydmy piaszczyste w Świbiu i Dąbrówce, główne rzeki naszego regionu, mapę rejonu gliwickiego ilustrującą położenie wydm, piaskowni i rzek, zwierzęta żyjące na przedpolu lodowca i rośliny klimatu arktycznego.
Najstarsze ślady pobytu człowieka w regionie gliwickim odkryto w Dzierżnie, Karchowicach i bliskich okolicach Gliwic. Pochodzą ze schyłku starszej epoki kamienia. Zostały one zebrane w czasie badań powierzchniowych na polach. Wśród zdobytych eksponatów należy wymienić: wyroby krzemienne takie jak: drapacze, rylce, strzały do łuku, a także różne półsurowce do wyrobu narzędzi różnego rodzaju. Niestety ze względu na dużą wartość historyczną oraz w trosce o stan eksponatów, nie są one wystawione dla publiczności. Niemniej jednak przykłady zebranych narzędzi krzemiennych z epoki kamienia można zobaczyć na dwóch przeźroczach, umieszczonych na ścianach w dalszej części pierwszej sali.
Około 8000 lat p.n.e., w epoce mezolitu na skutek ocieplenia klimatu z obszaru Polski ustąpił lodowiec. Na suchych piaszczystych wydmach w pobliżu wody swoje obozowiska założyły gromady ludzi zajmujących się łowiectwem.
W Gliwicach odkryto wiele stanowisk mezolitycznych znajdują się one w Sośnicy, Szobiszowicach, Wójtowej Wsi. Wskutek przeprowadzanych tam prac wykopaliskowych, zdobyto wiele luźnych znalezisk krzemiennych. Wszystkie materiały z epoki mezolitu przedstawione na dwóch przeźroczach, umieszczonych w ciągu ekspozycyjnym poświęconym mezolitowi. Systematyczne badania wykopaliskowe, są regularnie na dwóch stanowiskach w Dzierżnie, na prawym brzegu Kłodnicy. W wyniku badań prowadzonych od roku 1967 wydobyto ok. 8000 wyrobów krzemowych z czego spora część zasiliła zbiory muzeum. Wykopaliska prowadzone na wydmach nad Kłodnicą w Dzierżnie można zobaczyć na kolejnym dużym przeźroczu.
W IV tysiącleciu p.n.e. z terenów naddunajskich poprzez Bramę Morawską, przybyła na tereny gliwickie ludność rolnicza. Po jej pobycie pozostały odkryte w latach siedemdziesiątych kamienne siekierki, toporki, motyki, a także ułamki naczyń. W gablocie naściennej przedstawione zostały przykłady wydobytych narzędzi kamiennych oraz mapa znalezisk neolitycznych na terenie ziemi gliwickiej. Około roku 1700 p.n.e. na tereny gliwickie przybyli Indoeuropejczycy. Wytworzyli oni kulturę ceramiki sznurkowej. Niestety znaleziska pochodzące z tego czasu są bardzo skromne. Z bardziej spektakularnych, należy wymienić: kubek z gliny znaleziony w Dzierżnie i kamienne grociki, odkryte w grobowcu w Świbiu. Przedmioty te można oglądać na ściennych przeźroczach w części sali poświęconej epoce kamienia.
Dalsza część wystawy poświęcona została Kulturze łużyckiej. Trwała ona około 800 lat. Na obszarze ziemi gliwickiej natrafiono na liczne ślady osadnictwa kultury łużyckiej. Wiążą się one z rzeką Kłodnicą i jej dopływami.
Wykopaliska w Łabędach dostarczyły wielu cennych odkryć, z których najważniejsze to 80 grobów w obrządku mieszanym, szkieletowo-ciałopalnym. W nagrobkach natrafiono na bogate wyposażenia w postaci naczyń glinianych oraz ozdób z żelaza i brązu. Cmentarzysko w Ziemieńcicach badane do roku 1958 dostarczyło czterdziestu czterech ciałopalnych zespołów grobowych jamowych i popielnicowych. Na pierwszej planszy i w gablocie zaprezentowane zostały zdjęcia z terenu wykopalisk oraz zabytki pochodzące z grobów odkrytych na wyżej wymienionych cmentarzyskach.
Polecamy prace licencjackie - pomoc, wskazówki w pisaniu własnej pracy licencjackiej.