Pradzieje Ziemi Gliwickiej

5/5 - (5 votes)

Wykład jest wprowadzeniem do zagadnień związanych z archeologią; opisuje to, czym zajmuje się ta nauka, pokazuje jej metody badawcze oraz podstawy datowania pradziejów. Omawiane są zagadnienia związane z życiem codziennym, gospodarką oraz osadnictwem społeczeństw pradziejowych. Eksponaty służą do prezentacji zagadnień dotyczących sposobu wytwarzania narzędzi i ozdób.

„Cmentarzysko Kultury Łużyckiej w Świbiu”.

Lekcja jest prezentacją jednego z najciekawszych stanowisk kultury łużyckiej na terenie Górnego Śląska w oparciu o plany, zdjęcia z wykopalisk oraz zrekonstruowane pochówki: ciałopalny i szkieletowy. Bogaty materiał zabytkowy: ceramika, wyroby kamienne, żelazne i brązowe – ozdoby, broń i narzędzia, pozwalają na przedstawienia życia codziennego i wgląd w kulturę duchową.

„Jak wyglądały średniowieczne Gliwice?”

Lekcja ta pozwala na poznanie układu przestrzennego miasta lokacyjnego, systemu obronnego, architektury, ważniejszych budynków z uwzględnieniem informacji o warunkach i standardzie życia codziennego mieszkańców Gliwic. Wykład prowadzony jest w oparciu o zabytki oraz makietę miasta.

Trzecia część prezentowanych lekcji prowadzona jest przez pracowników merytorycznych działu sztuki.

„O pałacowych i willowych wnętrzach mieszkalnych w XIX w. na przykładzie Willi Oskara Caro.”

Celem lekcji jest zaprezentowanie muzealnej ekspozycji wnętrz historycznych. Ilustracją do wykładu są omawiane wybrane fragmenty wystawy stałej pt. „Dziewiętnastowieczne wnętrza willi górnośląskich przemysłowców”.

Wykład może być prowadzony w wersjach dla uczniów szkół podstawowych lub średnich oraz dla studentów. W trakcie prezentacji dla uczniów szkół podstawowych, przekazywane są podstawowe informacje o stylach w sztuce, o dziedzinach sztuki (malarstwie, grafice, rzeźbie, rzemiośle artystycznym) oraz o podstawowych technikach artystycznych. Wykład dla uczniów szkół średnich, może być dodatkowo wzbogacony wątkiem historycznym (po uzgodnieniu z nauczycielem).

Wyżej opisana lekcja może być prezentacją dla studentów uwzględnia wtedy problemy związane z rekonstrukcją i konserwacją zabytków.

„Zabytki Gliwic”

Wykład z pokazem przeźroczy. Prezentacja gliwickich zabytków architektury (od średniowiecza do XX w.), pomników i miejsc pamięci. Lekcja może być prowadzona w wersjach dla uczniów szkół podstawowych lub średnich. Podawane są podstawowe informacje na temat historii Gliwic, średniowiecznego układu urbanistycznego, podstawowe wiadomości o stylach w architekturze; prezentowany jest krótki, chronologiczny przegląd gliwickich zabytków. Możliwe jest wygłoszenie wersji dla studentów, z podkreśleniem problemów związanych z ochroną i konserwacją zabytków.

„O malarstwie portretowym.”

Lekcja z pokazem przeźroczy. Definicja portretu , najbardziej znane przykłady portretów w historii sztuki, omówienie dzieł eksponowanych w Muzeum w Gliwicach; bezpośrednia prezentacja wybranych obrazów.

Zajęcia przygotowane dla uczniów klas gimnazjalnych i licealnych, także dla ostatnich klas szkół podstawowych.

„Witraże gliwickich kamienic.”

Wykład połączony z pokazem przeźroczy ujmuje problemy, takie jak: technika wytwarzania barwnego szkła, rola witraża w architekturze, krótki przegląd gliwickich witraży, dokładniejsza analiza wybranego witraża o wątkach roślinnych oraz o  formach geometrycznych, okna z ozdobnym szkłem inspirowanym techniką witrażu, po uzgodnieniu z nauczycielem także przykłady witraży ze znanych miast europejskich.

Lekcja przeznaczona jest dla uczniów klas gimnazjalnych i licealnych, także dla ostatnich klas szkół podstawowych.

„Klasycyzm a romantyzm”.

Analiza stylu z uwzględnieniem podstaw filozofii, wiodących dzieł literackich i znanych dzieł sztuki europejskiej, przezrocza z przedstawieniem wybranych eksponatów z kolekcji Muzeum w Gliwicach. Jest to propozycja kierowana do uczniów ostatnich klas gimnazjalnych i klas licealnych, głównie o profilu humanistycznym.

„Techniki artystyczne w malarstwie”

Omówienie podstawowych technik malarskich, przeźrocza i wybrane eksponaty jako przykłady, w posumowaniu przejście przez stałą wystawę jako ćwiczenie w wyróżnianiu sposobu malowania i określonych środków artystycznych.

Lekcja adresowana jest do uczniów ostatnich klas szkół podstawowych i licealnych

„Stara Huta Gliwicka. Odlewy artystyczne – biżuteria żeliwna”.

Wykład z pokazem przeźroczy. Prezentacja fenomenu niezwykłej popularności biżuterii żeliwnej w pierwszej połowie XIX wieku.

„Współczesne polskie złotnictwo artystyczne”.

Lekcja prezentująca twórczość polskiego środowiska złotniczego od 1945 – 2003 r. połączona z prezentacją kolekcji muzealnej. Wykład z przeźroczami, adresowany jest do uczniów szkół średnich.

Pradzieje ziemi gliwickiej

5/5 - (4 votes)

Na parterze i pierwszym piętrze została usytuowana wystawa „Pradzieje ziemi gliwickiej” Na kolorowych przeźroczach umieszczonych w tej części wystawy zostały przedstawione pozostałości epoki łużyckiej. Rozwieszone na ścianach zdjęcia przedstawiają: zasięgi zlodowaceń w Polsce, krajobraz polodowcowy w okolicach Chechła, wydmy piaszczyste w Świbiu i  Dąbrówce, główne rzeki naszego regionu, mapę rejonu gliwickiego ilustrującą położenie wydm, piaskowni i rzek, zwierzęta żyjące na przedpolu lodowca i rośliny klimatu arktycznego.

Najstarsze ślady pobytu człowieka w regionie gliwickim odkryto w Dzierżnie, Karchowicach i bliskich okolicach Gliwic. Pochodzą ze schyłku starszej epoki kamienia. Zostały one zebrane w czasie badań powierzchniowych na polach. Wśród zdobytych eksponatów należy wymienić: wyroby krzemienne takie jak: drapacze, rylce, strzały do łuku, a także różne półsurowce do wyrobu narzędzi różnego rodzaju. Niestety ze względu na dużą wartość historyczną oraz w trosce o stan eksponatów, nie są one wystawione dla publiczności. Niemniej jednak przykłady zebranych narzędzi krzemiennych z epoki kamienia można zobaczyć na dwóch przeźroczach, umieszczonych na ścianach w dalszej części pierwszej sali.

Około 8000 lat p.n.e., w epoce mezolitu na skutek ocieplenia klimatu z obszaru Polski ustąpił lodowiec. Na suchych piaszczystych wydmach w pobliżu wody swoje obozowiska założyły gromady ludzi zajmujących się łowiectwem.

W Gliwicach odkryto wiele stanowisk mezolitycznych znajdują się one w Sośnicy, Szobiszowicach, Wójtowej Wsi. Wskutek przeprowadzanych tam prac wykopaliskowych, zdobyto wiele luźnych znalezisk krzemiennych. Wszystkie materiały z epoki mezolitu przedstawione na dwóch przeźroczach, umieszczonych w ciągu ekspozycyjnym poświęconym mezolitowi. Systematyczne badania wykopaliskowe, są regularnie na dwóch stanowiskach w Dzierżnie, na prawym brzegu Kłodnicy. W wyniku badań prowadzonych od roku 1967 wydobyto ok. 8000 wyrobów krzemowych z czego spora część zasiliła zbiory muzeum.  Wykopaliska prowadzone na wydmach nad Kłodnicą w Dzierżnie można zobaczyć na kolejnym dużym przeźroczu.

W IV tysiącleciu p.n.e. z terenów naddunajskich poprzez Bramę Morawską, przybyła na tereny gliwickie ludność rolnicza. Po jej pobycie pozostały odkryte w latach siedemdziesiątych kamienne siekierki, toporki, motyki, a także ułamki naczyń. W gablocie naściennej przedstawione zostały przykłady wydobytych narzędzi  kamiennych oraz mapa znalezisk neolitycznych na terenie ziemi gliwickiej. Około roku 1700 p.n.e. na tereny gliwickie przybyli Indoeuropejczycy. Wytworzyli oni kulturę ceramiki sznurkowej. Niestety znaleziska pochodzące z tego czasu są bardzo skromne. Z bardziej spektakularnych, należy wymienić: kubek z gliny znaleziony w Dzierżnie i kamienne grociki, odkryte w grobowcu w Świbiu. Przedmioty te można oglądać na ściennych przeźroczach w części sali poświęconej epoce kamienia.

Dalsza część wystawy poświęcona została Kulturze łużyckiej. Trwała ona około 800 lat. Na obszarze ziemi gliwickiej natrafiono na liczne ślady osadnictwa kultury łużyckiej. Wiążą się one z rzeką Kłodnicą i jej dopływami.

Wykopaliska w Łabędach dostarczyły wielu cennych odkryć, z których najważniejsze to 80 grobów w obrządku mieszanym, szkieletowo-ciałopalnym. W nagrobkach natrafiono na bogate wyposażenia w postaci naczyń glinianych oraz ozdób z żelaza i brązu. Cmentarzysko w Ziemieńcicach badane do roku 1958 dostarczyło czterdziestu czterech ciałopalnych zespołów grobowych jamowych i popielnicowych. Na pierwszej planszy i w gablocie zaprezentowane zostały zdjęcia z terenu wykopalisk oraz zabytki pochodzące z grobów odkrytych na wyżej wymienionych cmentarzyskach.