Okres kultury łużyckiej na Śląsku

5/5 - (2 votes)

Na szczególną uwagę zasługują odkryte tam wyrobu z brązu i żelaza wyróżniające się wysoką ornamentyką, różnorodnością typów i odmian. Elementy te wnoszą wiele nowych elementów w poznanie schyłkowego okresu kultury łużyckiej na Śląsku. Interesujące zabytki zdobyto na cmentarzysku dobrodzieńskim w Świbiu. Nekropolia te pochodziła ze schyłkowego okresu wpływów prowincjonalno-rzymskich. Badania rozpoczęto tam w 1964 roku, a zakończono w 1966. Do ciekawych egzemplarzy jakie tam znaleziono należą: gliniane i żelazne groty oszczepów, brązowe zapinki i sprzączki, różnego rodzaju wisiory oraz wyroby ze szkła. Ciekawy zbiór zabytków, głównie ceramicznych, odkryto na grodzisku średniowiecznym w Pławniowicach. Należą do nich dzbany bogato zdobione, i polewane różnymi kolorowymi farbami, misy i kafle. Równie ciekawy i bogaty zbiór średniowiecznych został znaleziony podczas badań podziemi ratusz w Gliwicach. Spośród nich wyróżnić należy bogato zdobione naczynia[1].

Wyżej wymienione badania były prowadzone przez dział archeologii gliwickiego muzeum. Ponadto na terenie powiatu gliwickiego były przeprowadzone prace przez archeologów niezwiązanych z gliwicką placówką. Badania na naszym terenie przeprowadzali badacze m.in. z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Katedry Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, Katedry Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pracownicy działu brali udział w pracach badawczych poza terenem działania gliwickiego muzeum.

Do najważniejszych należą badania w neolitycznej osadzie kultury pucharów lejkowatych w Rakowie, które mgr Węgrzykowa przeprowadziła wspólnie z pracownikami Muzeum w Opolu, badania przeprowadzone przez mgr Herebendową na dziedzińcu zamku w Ogrodzieńcu oraz penetracje w osadzie neolitycznej w Wojnowicach przeprowadzone przez mgr Tomczaka.[2]

Równocześnie prowadzono terenowe badania powierzchniowe, których celem była weryfikacja stanowisk i odkrywanie nowych obiektów. Systematycznie kontrolowano wszelkie prace ziemne na terenie Gliwic i okolic. Prowadzono nadzór archeologiczny nad wieloma budowlami. Pracownicy działu brali udział w zespołowych penetracjach terenowych organizowanych przez Wojewódzkiego Konserwatora ds. Zabytków Archeologicznych i Komisję Archeologiczną przy Śląskim Instytucie Naukowym w Katowicach. Koszty związane z wszystkimi pracami pokrywane były ze środków Muzeum w Gliwicach dużą ich część pokrywało również Towarzystwo Przyjaciół Gliwic. Większość zbiorów i stanowisk archeologicznych została naukowo opracowana i opublikowana bądź w całościowych ujęciach, bądź w formie sprawozdań. Uwzględniono je również w pracach monograficznych dotyczących kultur lub okresów na Śląsku.[3]

Poniżej przedstawiam zestawienie najważniejszych badań prowadzonych przez dział archeologii.

Badania archeologiczne prowadzone na gliwickiej starówce(1958-1981), badania wykopaliskowe na osadzie kultury łużyckiej w Pławniowicach (1961r.), badania wykopaliskowe na cmentarzysku kultury łużyckiej z wczesnego okresu żelaza w Świbiu(stanowisko 16) (1961- do dziś), badania sondażowe na stanowisku kultury ceramiki sznurkowej(1972-1977).

W 1983 roku w związku z odbudową zamku podjęto badania w Toszku, kontynuowane w 1984 i 1985. Miały one na celu odkrycie pierwotnych zarysów murów i samej budowli. W 1988 i 1989 przeprowadzono prace wykopaliskowe na grodzisku średniowiecznym w Pławniowicach. W 1999 robione były prace sondażowe na cmentarzysku kultury łużyckiej w Wilkowiczkach. W 1990 przeprowadzono badania weryfikacyjno sondażowe 19 grodzisk średniowiecznych w powiecie gliwickim. W 1993 prowadzone były archeologiczno-architektoniczne badania sondażowe w starym kościele św. Bartłomieja i na wzniesieniu przykościelnym w Gliwicach.[4]

Na dzień dzisiejszy najważniejszym z badań naukowych są wykopaliska prowadzone na Cmentarzysku Kultury Łużyckiej z Okresu Halsztackiego w Świbiu/k Gliwic. Znajdują się one na północ od wsi Świbie, na piaszczystej wydmie porośniętej sosnowym lasem. Zajmują obszar około 1 hektara i należą do cmentarzysk o mieszanym obrządku grzebalnym.

Badania na tym obiekcie trwają od 1990 i do dnia dzisiejszego nie zostały zakończone. W niniejszej pracy zaprezentuję stan tychże prac na dzień 31-grudnia 1995 roku. W tym właśnie dniu został zakończony jeden z wielu etapów prac na cmentarzysku. Do tego czasu przeprowadzono eksplorację 537 grobów o charakterze szkieletowym i ciałopalnym. W 1995 roku zbadano 20 różnych pochówków znajdujących się na północno-wschodniej części cmentarzyska. Pracami badawczymi kierowała mgr Halina Wojciechowska, a finansowane były one ze środków Wojewódzkiego konserwatora Zabytków Archeologicznych w Katowicach[5].


[1] Halina Wojciechowska, Dział Archeologii Muzeum w Gliwicach, [W] Rocznik Muzeum w Gliwicach t. I, s.43-53

[2] Tamże, s. 53-54

[3] Tamże, s. 54

[4] Tamże s. 48

[5] Halina Wojciechowska, Wyniki badań na cmentarzysku kultury łużyckiej z okresu halsztyckiego w Świbiu, woj. katowickie,[w] Rocznik Muzeum w Gliwicach t.VI, s.217

Dla osób szukających pomocy w pisaniu prac polecamy serwis pisanie prac. Piszą prace licencjackie i magisterskie z wielu dziedzin. Solidnie i terminowo.

Dodaj komentarz