Społeczno – kulturalna rola województwa zielonogórskiego

jeszcze raz wraz wracamy do pracy magisterskiej o naszych sąsiadach

1. Oświata

Jednym ze strategicznych kierunków rozwoju społecznego jest podniesienie poziomu wykształcenia i kwalifikacji społeczeństwa poprzez dostosowanie profilu kształcenia młodzieży i dorosłych do potrzeb rozwoju społeczno-gospodarczego, przy uwzględnieniu standardów wyznaczonych w Unii Europejskiej.

A. Szkolnictwo wyższe

W Zielonej Górze funkcjonują dwie szkoły wyższe, wywierające istotny wpływ na postęp i rozwój Ziemi Lubuskiej. Wyższa Szkoła Inżynierska przekształcona w 1996 roku w Politechnikę Zielonogórską, kształcąca na wielu kierunkach 7.414 studentów, w tym studia zaoczne 3.929. Wyższa Szkoła Pedagogiczna, gdzie studiuje 14.499 studentów, w tym studia zaoczne 10.437. Rozpoczęto także przygotowania do uruchomienia w Sulechowie 3-letniej szkoły wyższej kształcącej kadry dla administracji publicznej.

Kierunki kształcenia w zielonogórskich szkołach wyższych

B. Współpraca transgraniczna

• wymiany doświadczeń pedagogicznych;
• poznania zwyczajów i tradycji kraju partnerskiego czy regionu;
• wzajemnego promowania regionu zamieszkania;
• stwarzania warunków lepszego poznania języków;
• organizowania wzajemnych obozów językowych;
• szkolenia nauczycieli przez specjalistów niemieckich w zakresie prowadzenia firm symulacyjnych.

• firmy symulacyjnej Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zielonej Górze z firmami symulacyjnymi z Schwedt, Eisenhü ttenstad, Guben, Cottbus i Forst;
• Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze z Krajowym Instytutem Pedagogicznym w Brandenburgii, oddział we Frankfurcie nad Odrą;
• Zespołu Szkół Zawodowych w Gubinie z Centrum Kształcenia Zawodowego w Guben;
• Liceum Ogólnokształcącego Nr 7 w Zielonej Górze z gimnazjum polsko-niemieckim w Neuzelle;
• Liceum Ogólnokształcącego w Gubinie z gimnazjum w Guben.

Warunkiem zasadniczym zachowania własnej kultury i jej trwania jest przekaz dziedzictwa kulturowego. Nie może być ono rozumiane jedynie w kategoriach folkloru i folkloryzmu, lecz przede wszystkim w kategoriach historii, żywej tradycji, która nie ma charakteru reliktowego i jest tworzona współcześnie. Przekazywanie dziedzictwa kulturowego odbywa się przede wszystkim poprzez przyjęcie wartości tkwiących w bezpośrednim, przyrodniczym i kulturowym otoczeniu człowieka. Wpływa to również na kształtowanie osobowości. Takie właśnie procesy obserwujemy na terenie naszego regionu. Już w latach pięćdziesiątych na łamach lokalnej gazety toczyła się dyskusja na temat potrzeb kulturalnych regionu i możliwości jego rozwoju poprzez dynamizm działań w kulturze.

Wówczas to powstał program “Ziemia Lubuska piękna, gospodarna i kulturalna”. Zabiegano o powołanie instytucji kulturalnych i artystycznych, budowę nowej biblioteki w Zielonej Górze, powstanie środowisk twórczych. Życie kulturalne w regionie odegrało bardzo ważną rolę w integracji jego mieszkańców.

Jednym z czynników aktywizujących społeczeństwo miał być nowocześnie pojęty regionalizm. Regionalizm jako “mała ideologia”, determinujący działalność ówczesnego Lubuskiego Towarzystwa Kultury, stał się dynamiczną siłą rozwoju intelektualnego regionu. Ruch regionalny na Ziemi Lubuskiej aktywizował życie kulturalne m.in. poprzez pismo społeczo-kulturalne “Nadodrze”, literatów, dziennikarzy, wydawnictwa, filmy Lubuskiego Lata Filmowego, sesje popularno-naukowe organizowane przez Lubuskie Towarzystwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Historyczne, “czwartki literackie” i wszelkiego rodzaju imprezy regionalne, kontakty z ościennymi środowiskami twórczymi i naukowymi.

Zielonogórskie w XXI wiek wchodzi z wielkim potencjałem instytucji kulturalnych. W Zielonej Górze działają:

• Filharmonia Zielonogórska;
• Teatr Lubuski im. L. Kruczkowskiego;
• Lubuskie Muzeum Wojskowe;
• Muzeum Ziemi Lubuskiej;
• Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza;
• Muzeum Etnograficzne;
• Regionalne Centrum Animacji Kultury;
• Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna;

Kolejnym ważnym argumentem przemawiającym za odrębnością województwa zielonogórskiego jest stanowisko Krajowej Rady Regionalnych Towarzystw Kultury w Polsce. Już w marcu 1996 roku podczas IV Spotkań Regionalnych Środkowego Nadodrza omawiano wśród regionalistów problemy nadchodzącego podziału administracyjnego kraju. Jednocześnie przedstawiciele ponad 20 towarzystw opowiadają się za utrzymaniem naszego województwa.

3. Kościoły

Wśród atutów regionalno-twórczych należy wymienić funkcjonowanie kościołów i związków wyznaniowych na obszarze regionu. Na terenie województwa ma obecnie siedzibę 13 kościołów i związków wyznaniowych. Największą rolę odgrywa Kościół Rzymsko-Katolicki. Nie bez znaczenia było przeniesienie siedziby Kurii Biskupiej do Zielonej Góry. Do niedawna swą siedzibę w Zielonej Górze miała Kuria Diecezji Zielonogórsko—Wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Utworzenie regionu zielonogórskiego spowoduje przywrócenie siedziby tej Kurii w Zielonej Górze. Poważne znaczenie mają Kościoły greko-katolicki i prawosławny.

4. Administracja

Obecność silnej administracji regionalnej-wojewódzkiej gwarantuje utrzymanie na tym obszarze silnej państwowości polskiej, która ze względu na graniczne położenie narażona jest na rozmaite zagrożenia. Poza tym gwarantuje sprawne wykonywanie zadań w obszarze administrowania regionem – województwem, dysponując wysoko wyspecjalizowaną kadrą, wyposażeniem materialnym i szerokim zasięgiem oddziaływania. Duży i silny region zielonogórski w całkowitym stopniu zrównoważyłby i wypełnił potężną lukę aglomeracyjną w zachodniej części kraju.

A. Cudzoziemcy

Od kilku lat z terenu województwa deportowanych jest około 1.200 cudzoziemców rocznie, którzy łamią przepisy prawa polskiego lub państw sąsiedzkich. Problem ten lawinowo rośnie. W strukturze regionu planowane jest stworzenie Urzędu Emigracyjnego, który realizował będzie te zadania w sposób profesjonalny. Obecnie czynności te wykonuje kilka instytucji, tj. Straż Graniczna, Urząd Wojewódzki, Policja, MSWiA. Rodzi się zatem konieczność utrzymania regionu, by zapewnić realizację tych zadań.

5. Wojsko

W 1966 roku utworzono Regionalny Sztab Wojskowy w Zielonej Górze, który sprawuje nadzór dowódczo-administracyjny garnizonów wojskowych woj. zielonogórskiego, jeleniogórskiego i gorzowskiego. Realizuje on szereg zadań przygotowujących wejście krajowego potencjału wojskowego do struktur NATO.

• Komendy Uzupełnień;
• Wojskowa Agencja Mieszkaniowa;
• Oddział Rejonowy Agencji Mienia Wojskowego;
• Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo-Budowlany;
• Sąd Wojskowy;
• Prokuratura Wojskowa.

6. Stowarzyszenia i partiepolityczne

• Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Greckiej;
• Krajowe Forum Dyrektorów Zakładów Oczyszczania Miast;
• Towarzystwo Studiów Łużyckich;
• Stowarzyszenie Agentów Celnych i Spedytorów w Polsce;
• Towarzystwo współpracy Polska-Niemcy;
• Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Mniejszości Niemieckiej;
• Ogólnopolskie Stowarzyszenie “Nerka”;
• Ogólnopolskie Stowarzyszenie Nauczycieli “Warsztaty w Drodze”;
• Stowarzyszenie Doradców Metodycznych Wychowania przedszkolnego;
• Krajowe Forum Kierujących Placówkami i Organizacjami Działającymi na
  Rzecz Niepełnosprawnych Dzieci i Młodzieży;
• Stowarzyszenie Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym;
• Polskie Stowarzyszenie Użytkowników Wieczystych;
• Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom z Chorobami Kręgosłupa im. Dr. Lecha Wierusza;
• Stowarzyszenie Promocji Porozumienia i Rozwoju Wyższej Szkoły Administracji Publicznej w Sulechowie;
• Stowarzyszenie Wykładowców i Instruktorów Nauki Jazdy;
• Ogólnopolskie Stowarzyszenie Kierowców Międzynarodowych i Krajowych;
• Stowarzyszenie Zachodnie Centrum Edukacji i Centrum Rehabilitacji.

• Stowarzyszenie Gmin Rzeczpospolitej Polskiej Region Kozła;
• Stowarzyszenie Gmin Rzeczpospolitej Polskiej Euroregion Sprewa-Nysa-Bóbr;
• Lubuska Federacja Organizacji Kupieckich.

7. Media

W Zieolnogórskiem rynek lokalnych mediów jest silnie rozwinięty. Składają się nań “Gazeta Lubuska”, “Gazeta Zachodnia”, Radio “Zachód”, “Radio Zielona Góra”, TV51, Telewizja Przewodowa Zielona Góra, Żarska Telewizja Kablowa Lubsat, TeleŻet – Żary, korespondenci PAP-u, poznańskiego Teleskopu.

“Gazeta Lubuska”, dziennik ukazuje się od chwili utworzenia województwa zielonogórskiego w 1950 roku. Średni nakład w dni powszednie wynosi 75 tys. egzemplarzy, wydanie magazynowe to 180 tys. egz. Swym zasięgiem obejmuje Zielonogórskie, Gorzowskie oraz znaczną część Legnickiego (Głogów, Polkowice, Lubin, Legnica, Przemków). Ukazuje się w siedmiu mutacjach. Od 1996 ma własną, nową drukarnię offsetową, w której drukuje także inne – polskie i niemieckie gazety lokalne. Redakcja i drukarnia zatrudniają ponad 120 osób. Średnio w roku odprowadzają do budżetu w formie podatku dochodowego prawie 3 mln zł, a do ZUS-u ponad 2 mln zł. “Gazeta Lubuska” jest jednym z nielicznych tytułów prasowych w Polsce, który w całości jest własnością polskiego kapitału.

Drugi lokalny dziennik – Gazeta Zachodnia, stanowiąca dodatek Gazety Wyborczej ma średni nakład 9 tys. egz. W obu województwach (Zielonogórskiem i Gorzowskiem) czyta ją około 69 500 osób.

Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia “Radio Zachód” “ustawowo” obejmuje swym programem stare województwo zielonogórskie (z 1950 r.). Naprawdę dociera do Szczecina, Poznania, Piły, Leszna, Głogowa i Jeleniej Góry. Jako jedyne radio w Polsce nadaje dwa programy (Radio Zachód i Radio Zielona Góra). Słucha go około 1,2 mln słuchaczy. To najtańsze radio w Polsce (na produkcję audycji wydaje najmniej pieniędzy). Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji zwróciła się (już !) do Regionalnej Rozgłośni we Wrocławiu o przygotowanie schematu organizacyjnego pracy rozgłośni po wchłonięciu Radia Zachód i telewizji.